Wtorek, 30 maja 2017, Dziś są imieniy: Feliksa, Ferdynanda, Zdzisława

Przedsiębiorczość

Sonda

Czy podoba Ci się portal?

Zobacz wyniki ankiety

Loading ... Loading ...


Współpracujemy:
Sandry Brdy Gmina Chojnice

Lichnowy i jej okolica

Lichnowy jest to wieś położona w powiecie chojnickim, oddalona o 6 km od Chojnic. Najstarsze dokumenty historyczne dotyczące tejże miejscowości pochodzą z roku 1338. Kolejny przekaz źródłowy pochodzi z roku 1363 i jest to dokument, w którym zawarte są informacje o odnowieniu przywileju chełmińskiego dla wsi chłopskiej w komturstwie tucholskim.

Obecna nazwa wsi  ustaliła się już za czasów polskich (1466-1772), kiedy była wsią królewską, znajdującą się pod zwierzchnictwem starosty tucholskiego. Początkowo nazwa-Lichnowy- wyrażona była w liczbie pojedynczej jako Lichnowo(1509, 1607). Później zaś w XVII wieku, spotykamy się z formą mnogą w obecnym kształcie, a przekonać się o tym możemy studiując dokumenty z lat 1653   i 1664 oraz następne. W czasach, kiedy ziemie te podlegały jurysdykcji krzyżackiej używano nazwy Lichtenau pisząc ją z reguły Lichtenow (1338-1445).

Początki parafii giną w mrokach średniowiecza i trudno jest podać dokładną datę jej erekcji. Można  jednak z całą pewnością przyjąć, że istniała już w roku 1363, gdyż z tego właśnie roku pochodzi dokument osadczy na Lichnowy, powtórny co bardzo istotne, ponieważ powiada on bowiem, że „ z włók wiejskich pleban ma 4 wolne”. Z czego możemy wyciągnąć wniosek, iż parafia powstała albo za czasów bytności Krzyżaków na tych terenach, albo jeszcze wcześniej-za panowania księcia  Mestwina  II. Do tej drugiej hipotezy przyłącza się również ks. Stanisław Kujot, wybitny znawca tej materii i autor wielu prac historycznych, który wysuwa pewne przesłanki, aby przesunąć datę powstania parafii jeszcze o co najmniej sto lat wstecz. Pod względem przynależności kościelnej należała ona do 1821 roku do diecezji gnieźnieńskiej, by później przejść w skład diecezji chełmińskiej, aż wreszcie w 1992 roku do diecezji pelplińskiej. Była też ona początkowo jedną z parafii dekanatu tucholskiego, a następnie od roku 1927 wchodzi w skład dekanatu chojnickiego.

Najokazalszym zabytkiem tej pięknie położonej miejscowości jest kościół pod wezwaniem Św. Jadwigi, a który został wybudowany z cegły w stylu neogotyckim w latach 1864-1866. Konsekracji dokonał ks. biskup Jeschke,  19. Lipca 1874 roku. O tym właśnie kościele możemy się dowiedzieć z dokumentu 1877 roku, w którym to wspomina się charakterystyczną dla tego budynku wieżę, która została zerwana wskutek uderzenia gromu 8. Czerwca 1877 roku, szczyt odbudowano roku następnym. Natomiast jeżeli chodzi o pierwszy kościół Lichnowach, którego istnienie można udokumentować, został zbudowany jeszcze przed rokiem 1570, ponieważ z tego właśnie roku zachowały się informacje, że istniejący tak kościół drewniany spłonął. Kolejny, konstrukcji szkieletowej, wzmiankowany jest pod rokiem 1653, a zapisu dokonał biskup Stanisław Trebnic, który bardzo skrupulatnie opisał wszystkie świątynie, znajdujące się m.in. w dekanacie tucholskim. Następny budynek świątynny zbudowano w roku 1680, który już w 1688 roku wymieniony jest jako ewangelicki. W tym miejscu należy zaznaczyć, że o wiele więcej światła rzuciłyby na problem chronologii tego zagadnienia badania archeologiczne. Istniejący obecnie kościół parafialny jest już kolejną tego typu budowlą na omawianym  terenie.  Omawiając wystrój tego kościoła to należałoby powiedzieć, że jest on jednolity jeszcze z czasów budowy, neogotycki. Wyróżnić tutaj możemy ołtarz główny, a w nim piękny obraz, przedstawiający św. Jadwigę, patronkę kościoła. W lewym bocznym ołtarzu mieści się obraz NMP Niepokalanie Poczętej, zaś w prawym wyobrażony jest Św. Roch.  W trzecim ołtarzu ustawionym w nawie mieści się obraz  Matki Boskiej Sztkaplerznej  (syg.T.H. Redner  1870). Ponadto obraz  Św. Elżbiety udzielającej jałmużny, manierystyczny z przełomu XVI/XVII wieku, który to jak wynika z informacji był kilkakrotnie przemalowywany m.in. w 1839 przez Józefa Radomskiego, na desce z metalową koroną rokokową, w ozdobnej rokokowej ramie z drugiej połowy XVIIII wieku (pochodzi on z ołtarza głównego poprzedniego kościoła). Do zabytkowego wyposażenia tej świątyni możemy z całą pewnością zaliczyć kropielnicę rokokową z drugiej połowy XVIII wieku oraz barokowy krucyfiks z tego samego okresu.  Cenną historycznie rzeczą jest także wieżyczkowa monstrancja ,neogotycka z roku 1881, z literami JMDG. Poza tym istotną wartość historyczną mają także: korona, miecz i palma, zrobione ze srebra w stylu rokokowym w 1767 roku,   a ufundowane zostały przez Andrzeja i Katarzynę Mosolf (zdjęte z obrazu Św. Katarzyny  w Sławęcinie).

W sąsiednim Sławęcinie istnieje kościół filialny pod wezwaniem  Św.Katarzyny, pełni  on rolę filii od roku 1617.Jeżeli chodzi o wieś to wzmiankowana jest ona w dokumentach, podobnie jak Lichnowy w roku 1338 własność komturstwa tucholskiego. Pierwotny dokument, jak twierdzi ks. Stanisław Kujot zaginął. Kolejny przekaz historyczny pochodzi z roku 1368, w którym to dokumencie zawarto kilka ważnych informacji, a mianowicie mówi on:” pleban tamtejszy  Bedeke  i  sołtys  Petze  (Piastoszyński)  zwrócili się do komandora tucholskiego z prośbą , aby wieś Małe Obrowo, którą kupili, do Sławęcina zostało włączone. Tak też się stało. We wsi było od tej pory 95 włók, z których  5 przypadało ówczesnemu plebanowi”. Mówiąc o kościołach, budowanych kolejno po sobie, to najstarszy z nich stojący w miejscu obecnego zbudowany został w XVI wieku w konstrukcji szkieletowej (wzmiankowany w dokumentach 1652 roku i 1741 roku, kiedy to właśnie rozbudowano). W roku 1741 dobudowano wieżę i obmurowano cały kościół. Całkowicie go przebudowano dopiero   w 1931 roku, ale z zachowaniem wielkości ogólnego układu. Wyróżniają go skromne cechy barokowe,    a usytuowano go na wzniesieniu pośrodku wsi.

Inną wsią wchodzącą w skład parafii Lichnowy było Granowo, o czym wspominają jeszcze dokumenty  z 1927 roku. Najstarsze informacje o tej miejscowości pochodzą z dokumentu z roku 1347, kiedy to komtur tucholski Jan v. Streifen każe mierzyć grunty wsi. Okazało się, co ciekawe, że znaleziono więcej ziemi, aniżeli przewidywały przywileje. Kolejne źródła z roku 1356 donoszą, iż Zygfryd von Gerlachsheim potwierdza sołtysowi granowskiemu Janowi, jako uczciwemu człowiekowi, stary przywilej skradziony mu z pieniędzmi i z wieloma jeszcze innymi rzeczami. Dano mu wówczas (jego potomkom również) nowy przywilej na 26 włók na prawie chełmińskim. W roku 1570 lustracja starostwa tucholskiego, do którego Granowo w tamtym czasie należało, że włók osiadłych było wówczas 25, jak również, że we wsi była karczma, której dzierżawcą był Jan Żaliński. Czopowego (podatku) płacono 40 zł. Następna lustracja pochodząca z roku 1660 podaje bardzo istotne  wiadomości, a mianowicie, że wieś jest już niemiecka, a sołtys zaś posiadał 3,5 włóki wybranieckiej było zaledwie 0,5. Na zamek tucholski dostarczano 52 zł w formie czynszu. W źródłach z 1880 roku wieś ta  liczy 2053 morgi, 28 domów, 225 katolików i 6 ewangelików. W opracowaniu, sporządzonym w 1928 roku Granowo liczyło 217 osób, Sławęcin 761, zaś Lichnowy 856 mieszkańców. Jeżeli chodzi o sprawy wyznaniowe w tym czasie zamieszkiwało 477 Polaków-katolików, 1416 Niemców-katolików, 8 ewangelików i 7 adwentystów.

Podstawą wykształcenia i rozwoju umysłowego tak jak w całej Polsce tak i tutaj była szkoła. O tej obecnej w Lichnowach i Sławęcinie wiemy najwięcej. Natomiast pierwsze dowody źródłowe istnienia szkół wiejskich tych miejscowościach podają dokumenty z XVII i XVIII wieku. Były to szkoły parafialne, które istniały z dłuższymi lub krótszymi przerwami właśnie w Lichnowach, Ostrowitem i Sławęcinie. W roku 1928 możemy już mówić o szkołach powszechnych w tych wsiach, oczywiście były to placówki katolickie. W Lichnowach była szkoła trzy klasowa z trzema nauczycielami i 117 dzieci. W Granowie istniała 1 klasa, z jednym nauczycielem i 64 dziećmi, z których 30 pochodziło z parafii sileńskiej. W Sławęcinie zaś uczyło 2 nauczycieli, gdzie istniały 3 klasy, a szkoła liczyła 100 dzieci katolickich.

Do najważniejszych wydarzeń historycznych, istotnych dla tutejszej społeczności, możemy zaliczyć to, że z tej parafii pochodził ks. Biskup Augustyn Rosentreter, urodzony 13 stycznia 1844 w Obrowie, wsi należącej do kościoła filialnego w Sławęcinie.

©2012 przez lichnowy.net. Wszelkie prawa zastrzeżone. Projekt i realizacja: Inpero Sp. z o.o. - www.chojnice.it Liczba odwiedziń strony: