Wtorek, 30 maja 2017, Dziś są imieniy: Feliksa, Ferdynanda, Zdzisława

Przedsiębiorczość

Sonda

Czy podoba Ci się portal?

Zobacz wyniki ankiety

Loading ... Loading ...


Współpracujemy:
Sandry Brdy Gmina Chojnice

Kosznajderia

Średniowiecze

1772-1920

1920-1939


Krótko o Kosznajderii

Na mapie krain etnograficznych Polski Kosznajderia to region zupełnie nietypowy. Jego historia skończyła się po 1945 r., kiedy to ludność zamieszkała w niewielkiej enklawie pogranicza kaszubsko-tucholskiego musiała opuścić zajmowaną od wieków ziemię. Dlatego rzeczywistość kulturowa, o której tu mowa, jest już tylko rzeczywistością historyczną.

Wysiedleni po II wojnie światowej Kosznajdrzy byli potomkami sprowadzonych tu w latach 1434-1438 Niemców z okolic Osnabrück (Dolna Saksonia). Przybysze zajęli początkowo kilka pomorskich wsi położonych między Tucholą, Chojnicami a Kamieniem Krajeńskim, w kraju opanowanym przez Krzyżaków, ale już od 1454 r., znowu należącym do Polski. W wyniku pomnażania majtku i małżeństw mieszanych, w XIX w. Kosznajderia liczyła już kilkanaście osad.

Opisywani przez badaczy XIX i XX w. Kosznajdrzy, to świadoma swego pochodzenia i odrębności kulturowej lokalna grupa etniczna, różniąca się zarówno od mieszkańców otaczających ją wsi polskich, jak od Niemców, osiedlonych na Pomorzu w ramach akcji kolonizacyjnej władz pruskich. Z Polakami łączyło ich wyznanie i wielowiekowe sąsiedztwo oraz wspólnota dziejów. Barierą był język i obyczaje. Ze wspomnianymi osadnikami niemieckimi tworzyli wprawdzie wspólnotę językową, ale nie wyznaniową. Niemcy pomorscy byli bowiem protestantami, a ich kultura obyczajowa i mentalna, odbiegała tak od kultury polskiej, jak i kosznajderskiej.

W badaniach nad etymologią nazwy opisywanego regionu i grupy panują dwa poglądy. Jeden z nich mówi, że nazwa Kosznajder, nadana przybyszom przez pomorską ludność tubylczą, jest opisaniem charakterystycznego zajęcia osadników czyli koszenia (Koschneider/kosiarz). Druga, bardziej prawdopodobna teoria łączy tę nazwę z nazwiskiem urzędnika starostwa tucholskiego (Koźniewski, Kośniewski, Koschnewski), który w XV w. zarządzał tym terenem. Osadnicy z Osnabrück to zatem „ludzie Kośniewskiego”. Z tego urobiła się nazwa Koschnewjer, a potem Kosznajder.

Kosznajderia istniała w Polsce przez 340 lat, w tym 20 lat w Polsce międzywojennej. Tak długi okres wspólnoty państwowej i 500-letniej wspólnoty sąsiedzkiej, skutkował przenikaniem się obu kultur i narodów, także poprzez małżeństwa. Trudna historia XX wieku spowodowała, że tak mocno zakorzeniona na gruncie Pomorza grupa, licząca kilkanaście tysięcy osób, musiała opuścić swą ojczyznę po pięciu wiekach trwania. W Niemczech, gdzie osiadła po II wojnie światowej, uległa rozproszeniu i przestała istnieć jako zwarta wspólnota.

Po Kosznajdrach pozostało nam do dzisiaj kilkanaście drewnianych chat. W Silnie, jednej z wiosek zamieszkanej przez Kosznajdrów, urządzono niewielkie muzeum poświęcone ich kulturze. W ostatnich latach, odżywa wśród wielu Polaków mieszkających bądź wywodzących się z terenów dawnej Kosznajderii, świadomość pochodzenia czy współistnienia z grupą dawnych osadników. Jedynym, bardziej dostrzegalnym tego śladem, są ich niemieckie nazwiska

żródło: npodst.http://www.nasze.kujawsko-pomorskie.pl/Etnografia/Kosznajderia.html (30,10,2012)

©2012 przez lichnowy.net. Wszelkie prawa zastrzeżone. Projekt i realizacja: Inpero Sp. z o.o. - www.chojnice.it Liczba odwiedziń strony: